Hoe beoordeel je het rendement op de gedane digitaliseringsinvestering. Herwaardering is een effectief boekhoudkundig concept om investeringsbeslissingen te ondersteunen, niet alleen bij grote bedrijven maar ook in het MKB.  Deze methode helpt het rendement op afzonderlijke producten en diensten te bepalen, afhankelijk van de investeringswaarde en de verwachte winst.

Dit soort middelen zijn heel nauwkeurig uitgedacht voor traditionele productieapparatuur en productie-ondersteunende diensten. Maar voor de digitale uitdaging van nu liggen er nog geen vaste en consequent toegepaste procedures op de plank. Om de rekensom wat eenvoudiger te maken, hebben we met behulp van traditionele ROI-berekeningen geprobeerd het rendement van een digitaal apparaat aanschouwelijk te maken.

Hoe bereken ik ROI?

ROI is een index die is gebaseerd op een complexe methode om het rendement op een middellange of lange termijninvestering te berekenen. De berekening moet vooral duidelijk maken in hoeveel tijd u uw investering terugverdient.

Bij het maken van de berekening moet rekening worden gehouden met een aantal factoren zoals aankoop-, bedrijfs- en onderhoudskosten. Daarnaast moeten we kijken naar de wijze van financiering (een krediet kan de investeringskosten verhogen, terwijl het bij een tender juist weer voordeliger kan zijn voor de opdrachtgever). Als we deze factoren meenemen, kunnen we een goede schatting maken van het verwachte rendement op de gedane investering.

Wat maakt een investering van digitalisering anders?

We gaan het hier niet hebben over de aanschaf van zomaar wat digitale (of alleen virtuele) tools, maar over tools die gedigitaliseerde productie en ontwerp ondersteunen. Denk aan softwarepakketten, maar ook compleet nieuwe oplossingen. Sommige daarvan zijn zelfs zo nieuw dat het, bij gebrek aan precedenten, extra belangrijk is om de terugverdientijd te weten.

In dit geval kunnen we ook de methode voor het berekenen van de ROI-indicator gebruiken. Deze berekening wordt betrouwbaarder naarmate we de parameters nauwkeuriger kunnen specificeren. Hoe meer we werken met geschatte waarden, hoe minder zekerheid de uitkomst zal bieden. Maar deze benadering is nog altijd beter dan giswerk zonder rekenwerk.

Met welke parameters moeten we rekening houden bij een digitale investering?

We kunnen ook stellen dat Industrie 4.0 nu ROI 4.0 heeft toegevoegd aan de wereld van management-accounting. In de definitie van ROI 4.0 spelen de digitalisatie van de Vierde Industriële Revolutie en de daarmee gepaard gaande dynamische ontwikkeling – die een hoger tempo dicteert dan enige eerdere industriële omwenteling – een prominente rol. Dat is het eerste probleem als het gaat om het terugverdienen van investeringen.

Velen kunnen zich onzeker voelen over een investering omdat er zo snel nieuwe gereedschappen en technologieën opduiken dat het gevaarlijk lijkt om een ​​beschikbaar apparaat aan te bieden wanneer binnen een paar maanden een ‘betere’ optie kan verschijnen. Deze verlammende onzekerheid kan echter een belemmering voor ontwikkeling worden. Bij het berekenen van de ROI zijn snelheid en beschikbaarheid van groot belang. In het geval van digitalisatie spelen technologieën altijd een rol. Daarnaast hebben we het over allerlei soorten apparaten die eenvoudig kunnen worden aangepast en ondersteund in veel toepassingen.

Even twee praktijkvoorbeelden. Een productieondersteuningstool die kenmerkend is voor de Vierde Industriële Revolutie kan een bedrijfsbeheersysteem zijn dat continue product- en productieregistratie mogelijk maakt. Een typische Industrie 4.0-digitalisatietool kan een 3D-printer zijn, die op steeds meer gebieden wordt gebruikt en waarvoor fabrikanten steeds meer toepassingen presenteren.

De introductie van beide tools vereist een nieuwe benadering en een andere manier van denken. Een digital imaging-systeem is in al zijn complexiteit heel specifiek voor het bedrijf dat ermee werkt. Als we het rendement ervan willen berekenen, zullen we goed moeten kijken naar wat er wordt verwacht van de ingebruikname van zo’n systeem. We moeten weten hoeveel tijd de implementatie in beslag neemt en hoeveel energie, tijd en middelen we er per dag, per week, per maand en per jaar mee kunnen besparen. Welke andere veranderingen brengt de implementatie van het systeem met zich mee en wat gaat het onderhoud kosten? Als we al deze vragen hebben beantwoord, kunnen we al zeggen wat de terugverdientijd zal zijn. Voorheen gold voor grotere investeringen een terugverdientijd van 10 jaar als acceptabel. Maar in deze digitale tijd verwachten we snellere resultaten. Daarom kunnen bedrijven alleen investeren in dit soort systemen als ze op veel terreinen inzetbaar zijn en keurig volgens bepaalde regels worden gebruikt.

3D-printers zijn een beetje een andere categorie. Deze tools kunnen niet alleen de kwaliteit van de door het bedrijf aangeboden diensten of het tempo van de productie verbeteren, zo kunnen ze ook de weg vrijmaken voor nieuwe productcategorieën. Dat is natuurlijk heel waardevol. Daarbij is het wel belangrijk om deze tools al te kwantificeren in de voorbereidingsfase van de investering. Als de bereidheid en  de behoefte er zijn binnen het bedrijf, kan een nieuwe productiecategorie binnen relatief korte tijd leiden tot een veelvoud van de waarde van de investering.

Natuurlijk moet in ook in dit geval de potentiële winst worden beoordeeld, die uniek is voor elke productie-eenheid.

Het is ook belangrijk om erop te wijzen dat het niet zeker is dat alle digitaliseringsoplossingen in elk proces moeten worden toegepast. Indien van toepassing kan de ROI-berekening ook leiden tot het inzicht dat de investering zich niet binnen de verwachte tijdsperiode terugverdient. Dan is het beter om in andere activa te beleggen. Daarom vinden wij het verstandig  om niet alles in te zetten op die ene investering maar ook andere investeringskansen te onderzoeken.

Waarom investeren in digitalisatie?

Digitalisatie biedt onbeperkte kansen en een een goed gekozen nieuwe tool kan een ongelooflijk hoog rendement hebben, of het nu ook oplossingen op software- of hardwareniveau. Productieautomatisering kan de productiekosten zo sterk verminderen dat de loonkosten er niet onder hoeven te lijden. De meerwaarde en de betrouwbaarheid van de machines aan de menselijke kant worden belangrijker.

Je kunt het rendement van digitalisatie bekijken vanuit allerlei perspectieven, ook wetenschappelijk. Economisch gezien is misschien wel het belangrijkste voordeel de concurrentievoorsprong die  het investeren in nieuwe technologie met zich meebrengt.